DSM-V
iedereen is ziek
Persbericht
Ieder die nadenkt over de bezuinigingen in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) moet vooral het september-nummer van tijdschrift Deviant lezen. In dit nummer ruime aandacht voor de ontwikkelingen op het terrein van geestelijke volksgezondheid.
Steeds vaker wordt aan onze bovenkamers gesleuteld. Jawel, geestelijke gezondheidszorg is booming business. De cijfers spreken klare taal: Een op de vier mensen zou jaarlijks een psychische stoornis hebben; verdrievoudiging van de ambulante ggz-contacten in 7 jaar; vertwaalfvoudiging van verkoop van ADHD-medicijnen in 12 jaar; verdubbeling van het ggz-budget in acht jaar tot 5,5 miljard euro.
Senior onderzoeker bij GGZ inGeest Jan Theunissen, beschrijft deze aanhoudende groeicurves als ‘blijvende zorg’. De ggz is een uitdijende industrie die steeds dieper ingrijpt in ons dagelijks leven. Ruud Abma, verbonden aan de faculteit Algemene Sociale Wetenschappen van de Universiteit Utrecht, plaatst het ‘psy-complex’ in historisch perspectief. De kern daarvan is dat door psychologisering maatschappelijke problemen worden herleid tot individuele problemen; vroeger en nu. Hoeksteen in het psy-complex is de DSM, het psychiatrisch etikettenboek waarvan binnenkort de 5de editie verschijnt. In de vorige edities steeg het aantal etiketten al flink, maar in haar bijdrage stelt Pleun van Vliet, psychodiagnosticus en universitair docent aan de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit van Utrecht, vast dat het met de DSM-V de spuigaten dreigt uit te lopen. De scheidslijn tussen normaal en ziek wordt zo diffuus, dat vrijwel iedereen voor behandeling in aanmerking komt. Haar conclusie: daar spint alleen de farmaceutische industrie garen bij.
Menigeen noemt deze verruiming van stoornissen een epidemie. Trudy Dehue wees al op de depressie-epidemie. Onderzoeker Mark Janssen komt in zijn bespreking van het onderzoek van Gustaaf Bos tot de conclusie dat er een ADHD-epidemie heerst. De Amerikaanse wetenschapsjournalist Robert Whitaker spreekt in zijn boek Anatomy of an Epidemic van een psychiatrische epidemie en komt tot een verontrustende hypothese: zijn psychofarmaca de schuld van de toename van problemen?
Als de psychiatrie epidemische vormen aanneemt, in wat voor maatschappij leven we dan? Doortje Kal, Gustaaf Bos, Jan Theunissen en Mark Janssen gingen hierover in gesprek. Het lijkt beter om te spreken van een psy/med-complex: het gaat om verregaande psychologisering én medicalisering. De ggz moet meer ruimte scheppen voor het anders-zijn in plaats van zich te laten gebruiken als afvoerputje voor alles wat maatschappelijk misgaat. De inrichtingspsychiatrie draait overuren: steeds meer mensen worden opgenomen. Dit in schril contrast met andere Europese landen, die hun inrichtingen hebben afgebouwd. Een gotspe dat de bezuinigingen nu op de patiënten worden afgewenteld door eigen bijdragen en inperking van het PGB. Het advies van columnist Gee de Wilde: pak eindelijk het verspillende beleid van ggz-instellingen aan!
Hoe het anders moet is niet een twee drie te zeggen, maar van het interview van Michi Almer met psycholoog Alfredo Moffatt gaat ieders hart sneller kloppen. Hij werkt in Buenos Aires ‘in de loopgraven van de samenleving’, in krottenwijken en rampgebieden. Mofatt wordt niet rijk en hij werkt niet volgens protocol, maar hij biedt wel hulp die nodig is en effectief.
September 2011
